Mauerfall 1989: Ich war dabei

 Met Vincent op een Ford Escort (Ford Exit?)Eindhoven, 9 november 1989: Vincent, een vriend uit Utrecht, belde mij op om te vragen of ik de tv aan had staan. Hij doelde uiteraard op de beelden van de eerste openingen in de Berlijnse Muur aan de Bernauerstrasse. Of ik meeging om dit zelf mee te maken. Nu ben ik nogmaal gesproken niet de meest avontuurlijk ingestelde man ter wereld, maar dit moest ik gewoon doen.

Ik ben tot vandaag blij dat ik dat gedaan heb, want het is achteraf bezien een van de 'defining moments' in mijn leven geweest.

Haus Huth op de achtergrondMet zijn drieën, ook Remco ging mee, hebben we de trein genomen op weg naar een keerpunt in de geschiedenis. De reis zelf was al een belevenis. Uiteraard zinderde het in de trein van een anticiperende spanning. Een uitgelaten sfeer die werd ondersteund door de voordracht over en weer van vele sketches van Monthy Pythons Flying Circus.

Wachten bij de Potsdamer PlatzEenmaal aangekomen op Bahnhof Zoo hoorden we geruchten dat de Potsdamer Platz open zou gaan. Een qua symboliek nauwelijks te overtreffen gebeurtenis, aangezien het eens drukste kruispunt van Europa al zo lang een stuk niemandsland was geweest. We hebben het op een rennen gezet.

Begrüssungsgeldschlange (=3x woordwaarde)Wat we aantroffen staat ook nu nog op mijn netvlies gegrift: de zinderende spanning, de uitgelaten sfeer, de emoties van de eerste mensen die de grens passeerden, het enthousiaste welkom, de onzekerheid in de ogen van de jonge Vopo's en vooral die enorme positiviteit. Bijzonder om je in een grote massa mensen te bevinden die volledig positief is ingesteld. Voor even was er geen Oost/West, geen arm/rijk en geen jong of oud, iedereen was zich bewust van het eenmalige karakter van deze bijeenkomst. De drang tot heelheid liet zich niet langer meer tegenhouden. De grote offers van vele vluchtende voorgangers - met zeer wisselend succes - hebben de weg vrijgemaakt voor deze vreedzame Wende.

Grenswachten bij de Brandenburger TorWas het overdag al indrukwekkend om mee te maken, 's avonds werd de sfeer nog filmischer. Elke ademteug liet een wolk damp in de lucht achter en de Rotkäppchen Sekt ontmoette de Henkell Sekt in overvloed. Ik zie ons nog staan bij Haus Huth. Volslagen vreemden vertelden elkaar hun levensverhaal: geëmotioneerd, open en respectvol. 

Jaren later heb ik me pas goed gerealiseerd waarom deze gebeurtenis zo bijzonder voor mij was. In mijn werk binnen organisaties valt mij op dat mensen vaak individueel van goede wil zijn, maar er toch niet in slagen dat als groep goed te laten werken. Allerlei dynamieken verhinderen het echte ontmoeten van mensen onderling.  

Kudamm overspoeld door TrabisDaar in Berlijn -  twintig jaar geleden - kwamen mensen bij elkaar: familie, vrienden, volslagen onbekenden, vele nationaliteiten en ethnische achtergronden om samen te vieren dat ze één waren. Wir sind ein Volk. Zo zou het altijd moeten zijn. De mensen waren niet bezig om zich tegen elkaar af te zetten of te polariseren, maar wilden uit zichzelf bij elkaar zijn. Ze zochten en vonden de verbinding.

Ik hoop oprecht dat we dat punt als mensheid collectief ook nog eens zullen bereiken. In mijn werk probeer ik daar dagelijks een, uiteraard heel klein, steentje aan bij te dragen. Mijn gevoel van toen geeft me daarvoor nog steeds de motivatie. 

Naschrift: Met dank aan Constantin Zelenty vindt u hieronder sfeerbeelden van de 'Feier' bij de Duitse ambassade. Met vanaf 2:19 min. uw Blogger in beeld.   

Comments

[Remco]

Beste Dirk,

We waren toen wel een stuk jonger, maar van Zoo helemaal naar de Potsdamer Platz rennen deden we toen toch ook niet hoor! ;-)
Mooi stuk verder. Ik hoop met jou dat het gevoel van dat jaar en het jaar daarna, het gevoel van vrijheid, hoop, vooruitgang, saamhorigheid niet eenmalig geweest zal blijken te zijn.

Remco